Ramai wanita, terutamanya suri rumah sepenuh masa, sering merasa rendah diri apabila berlaku perceraian. Mereka beranggapan bahawa mereka tidak layak menuntut apa-apa harta—seperti rumah atau kereta—kerana nama mereka tiada dalam geran dan mereka tidak mengeluarkan wang untuk membelinya.
Ini adalah tanggapan yang salah. Di bawah Undang-undang Keluarga Islam di Malaysia, suri rumah mempunyai hak yang dilindungi untuk menuntut Harta Sepencarian.
Artikel ini akan merungkai hak anda dan bagaimana mahkamah menilai sumbangan seorang isteri walaupun tanpa bukti pembayaran tunai.
Apa Itu Harta Sepencarian?
Harta Sepencarian ialah harta yang diperoleh bersama oleh suami isteri semasa tempoh perkahwinan berlangsung. Ia tidak semestinya bermaksud harta itu dibeli dengan wang kedua-dua pihak. Syarat utamanya adalah tempoh masa perolehan harta tersebut mestilah ketika anda masih suami isteri yang sah.
Menurut Seksyen 58 Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1984 (dan enakmen negeri yang serupa), mahkamah mempunyai kuasa untuk memerintahkan pembahagian aset apabila berlaku perceraian.
Harta ini termasuklah:
Rumah kediaman, tanah, atau hartanah lain.
Kenderaan.
Simpanan wang, saham amanah, atau KWSP.
Syarikat atau perniagaan yang dibina semasa kahwin.
“Saya Suri Rumah, Tak Pernah Bayar Satu Sen Pun. Layakkah Saya?”
Jawapannya: YA, anda layak.
Mahkamah Syariah mengiktiraf dua jenis sumbangan dalam menentukan pembahagian harta:
1. Sumbangan Langsung (Wang Ringgit) Ini berlaku jika anda turut sama membayar deposit rumah, ansuran bulanan, atau kos pengubahsuaian (renovation). Jika anda bekerja dan menyumbang wang, bahagian yang anda dapat biasanya lebih besar.
2. Sumbangan Tidak Langsung (Tenaga & Pengorbanan) Ini adalah peruntukan khas untuk suri rumah (dirujuk dalam Seksyen 58(2)). Walaupun anda tidak mengeluarkan wang, mahkamah mengiktiraf sumbangan anda dalam bentuk:
Menjaga kebajikan keluarga dan anak-anak.
Menguruskan rumah tangga (memasak, mengemas).
Memberi sokongan moral dan keselesaan kepada suami sehingga beliau tenang bekerja dan mampu membeli harta tersebut.
Tanpa anda menguruskan hal ehwal rumah, suami mungkin tidak dapat fokus bekerja mencari harta. Oleh itu, undang-undang memberi hak kepada anda.
Berapa Banyak Yang Boleh Dituntut?
Tiada formula tetap 50-50 dalam setiap kes. Mahkamah akan menggunakan budi bicara berdasarkan tahap sumbangan dan keperluan anak-anak:
Jika Isteri Bekerja (Sumbangan Langsung): Mahkamah cenderung memberikan pembahagian yang lebih seimbang, contohnya 50:50 atau mengikut kadar sumbangan masing-masing.
Jika Isteri Suri Rumah (Sumbangan Tidak Langsung): Secara amalan kehakiman (judicial precedent), mahkamah biasanya memberikan sekitar 1/3 bahagian kepada isteri. Walaupun nampak kecil, 30% daripada nilai sebuah rumah adalah jumlah yang sangat signifikan untuk memulakan hidup baru.
Bila Boleh Tuntut Harta Sepencarian?
Tuntutan ini boleh dibuat dalam tiga keadaan utama:
Semasa atau Selepas Perceraian: Tuntutan boleh difailkan sekali dengan permohonan cerai atau selepas sah bercerai.
Semasa Suami Memohon Poligami: Isteri pertama berhak memohon supaya harta sepencarian dibahagikan sebelum suami berkahwin lagi. Ini penting untuk melindungi hak isteri pertama agar harta tersebut tidak menjadi hak isteri kedua kelak.
Selepas Kematian Suami: Harta sepencarian boleh dituntut sebelum harta pusaka (Faraid) dibahagikan. Isteri boleh mengambil bahagian sepencarian dahulu (contohnya separuh rumah), dan baki separuh lagi barulah dibahagikan mengikut Faraid kepada waris-waris lain.
Apa Bukti Yang Perlu Disediakan?
Untuk menang kes ini, anda perlu bersedia dengan dokumen:
Bukti perolehan harta (Geran tanah, resit beli kereta, Perjanjian Jual Beli/SPA).
Sijil Nikah (untuk membuktikan harta dibeli dalam tempoh perkahwinan).
Bukti sumbangan (Resit bayaran jika ada, atau keterangan lisan/saksi tentang tugas anda mengurus rumah tangga sepanjang perkahwinan).
Kesimpulan
Jangan keluar dari perkahwinan dengan tangan kosong. Pengorbanan anda sebagai suri rumah ada nilainya di sisi undang-undang Syariah. Menuntut harta sepencarian bukan bermaksud tamak, tetapi menuntut hak keadilan untuk kelangsungan hidup anda dan anak-anak di kemudian hari.
Perlukan Bantuan Menuntut Harta? Kami pakar dalam menguruskan tuntutan Harta Sepencarian, sama ada untuk isteri bekerja mahupun suri rumah. Hubungi kami segera untuk penilaian kes anda.
